Ý nghĩa của Tết đoan ngọ trong cuộc sống người Việt.

Ý nghĩa của Tết đoan ngọ trong cuộc sống người Việt.

Chắc chắn trong chúng ta ai cũng biết đến ngày Tết Đoan ngọ hay còn gọi là Tết diệt sâu bọ. Nhiều bạn thắc mắc không biết Tết Đoan ngọ là Tết gì và ngày Tết này mang ý nghĩa gì. Bài viết dưới đây, Đồ gỗ Phạm Kim sẽ giải đáp những thắc mắc này cho bạn nhé!

Trước hết, ta đi tìm hiểu về Tết Đoan ngọ là gì?

 Tết Đoan ngọ hay là Tết diệt sâu bọ diễn ra vào ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch, tồn tại từ ngàn năm trong văn hóa Phương Đông. Là một Tết truyền thống tại một số nước Đông Á như Việt Nam, Trung Quốc, Triều Tiên.

Ở Việt Nam, mọi người hay gọi Tết Đoan ngọ là Tết diệt sâu bọ, là ngày phát động bắt sâu bọ, tiêu diệt với các loài cây gây hại cho cây trồng trên cánh đồng.

Truyền thuyết Tết Đoan Ngọ tại Việt Nam. 

Vào một ngày sau vụ mùa, nông dân ăn mừng vì trúng mùa nhưng sâu bộ năm ấy lại kéo dày ăn mất cây trái, thực phẩm đã thu hoạch. Người dân không biết làm cách nào để có thể giải được nạn sâu bọ này, bông nhiên có một ông lão từ xa đi tới tự xưng là Đôi Truân.

Ông chỉ cho dân chúng mỗi nhà lập một đàn cúng đơn giản gồm bánh tro, trái cây sau đó ra trướ nhà mình vận động thê dục. Nhân dân làm theo chỉ một lúc sau, sâu bọ cả đàn cả lũ té ngã rũ rượu. Ông lão còn bảo sâu bọ hàng năm vào ngày này rất hung hăng, mỗi năm vào đúng ngày này cứ làm theo những gì ta đã dặn thì sẽ trị được chúng. Để tưởng nhớ việc này, người dân đã đặt cho ngày này là Tết diệt sâu bọ hay còn gọi là Tết Đoan ngọ.

Ý nghĩa của Tết Đoan ngọ trong cuộc sống của người Việt.

Ở Việt Nam, Tết Đoan ngọ được Việt hóa thành Tết diệt sâu bọ và thờ cúng tổ tiên. Trong giai đoạn chuyển mùa, chuyển tiết, dịch bệnh dễ phát sinh vào ngày này, người Việt có nhiều tục trừ trùng phòng bệnh.

Ở một số làng quê Việt Nam vẫn giữ được nếp xưa, rất coi trọng ngày Tết này. Sau Tết Nguyên Đán, có lẽ Tết Đoan ngọ là cái Tết sum họp đầm ấm nhất và có nhiều tục lệ gắn kết với đời sống của người dân vì vậy con cháu dù làm ăn xa xôi mấy cũng cố thu xếp để về.

Vào thời điểm này, trái cây, hoa lá bắt đầu đơm hoa kết trái mong một mùa bội thu, vì vậy, hoa quả là thứ đồ cúng không thể thiếu. Ngoài ra còn có những món ăn khác tùy theo tập quán của từng địa phương.

Vào ngày này, cả làng nhộn nhịp hẳn lên, nhà nào cũng dậy từ sớm chuẩn bị phẩm vật cúng tổ tiên và hoa quả là thứ đồ cúng không thể thiếu. Người ta quan niệm rằng, đây là thời điểm quả trên cây, lá trên cành bắt đầu đơm hoa kết trái và cúng tổ tiên để mong một mùa bội thu.

Sau lễ cúng là các tục lệ giết sâu bọ. Cả nhà quây quần ăn những thứ quả chua, rượu nếp, bánh tro… để diệt trừ” sâu bọ”, xua đuổi hết bệnh tật…

Tết Đoan ngọ ở Việt Nam làm gì và ăn gì?

Trong một số vùng của miền Bắc rượu nếp là món ăn không thể thiếu trong ngày này, người ta cho rằng bộ phận tiêu hóa của con người thường có các loại ký sinh gây hại và chúng nằm sâu trong bụng nên không phải lúc nào cũng diệt được. Duy có ngày mồng 5.5 (âm lịch), các loại ký sinh này thường ngoi lên, con người có thể ăn thức ăn, hoa quả vị chua, chát và nhất là rượu nếp, có thể loại bỏ chúng.

Theo dân gian, rượu nếp được ăn ngay khi vừa ngủ dạy rất hiệu nghiệm. Rượu này chủ yếu là xôi còn  nguyên hạt lên men, người dân thường dùng các loại gạo nếp trắng để đồ thành xôi, để nguội rồi rắc mem, ủ trong ba ngày. Thúng xôi ủ được đặt trên một chiếc chậu, hứng lấy nước rượu để khi ăn, trộn với cái, tạo vị ngọt cay rất dễ chịu.

Ngoài rượu nếp còn có một số món ăn trong ngày Tết Đoan ngọ như bánh tro, các món ăn từ vịt, chè hạt sen nấu cùng bột sắn dây và chè đỗ đen có tác dụng giải nhiệt. Tiết trời đầu tháng 5 nắng nóng, dễ sinh các bệnh nhiệt trong người, chè hạt sen, chè đỗ đen được nhiều gia đình lựa chọn làm món tráng miệng.

Trong ngày mùng 5 tháng 5 nhiều nơi còn làm mâm cỗ cúng gia tiên, treo lá ngải cứu trước cửa nhà, làm túi ngũ sắc đeo cho trẻ em, lên rừng hái thuốc,…

Người miền Bắc thường giết sâu bọ ngay khi thức dạy vào sáng sớm và giết sâu bọ bằng thức ăn như: rượu nếp, bánh tro và hoa quả,…

Với trẻ em: sáng sớm ngủ dạy khi trẻ còn ở trên giường cho trẻ ăn hoa quả, ít rượu nếp, trứng luộc, bôi hồng vào thóp đầu, vào ngực, vào rốn để giết sâu bọ. Sau đó mới đi rửa mặt mũi, chân tay, đánh răng rửa mặt.

Với người lớn: sáng sớm ngủ dạy không được đặt chân xuống đất mà phải súc miệng 3 lần cho sạch sâu bọ, tiếp đó ăn một quả trứng vịt luộc sau đó mới bước chân ra khỏi giường ăn một bát rượu nếp cho sâu bọ say, tiếp đó ăn trái cây cho sâu bọ chết.

Bài viết trên đây là những chia sẻ của Đồ gỗ Phạm Kim, hy vọng bạn sẽ hiểu hơn về ngày Tết Đoan ngọ và nghĩa của ngày này.


Danh mục: Tin tức - bài viết
Chia sẻ:
Hotline: 0989.880.779